سيروس حسن‌پور از جمله مستند سازان كشور است كه با عشق و علاقه در زمينه مستند سازي كار مي‌كند. وي كه بيشتر موضوعات خود را براي قشر كودك و نوجوان مي‌سازد كارهايي چون « چوپان‌دروغگو »، « دهقان فداكار » « تصميم كبري» و غيره در كارنامه هنري خود دارد. حسن پور كه در كارهاي سينمايي و داستاني هم دستي دارد، محتواي اغلب مستندهاي خود را از كتب درسي الهام مي‌گيرد، اين مستند ساز اين بار با مشاركت گروه مستندساز شبكه دو فيلمي درباره زندگي محمد بهمن‌بيگي بنيانگذار سيستم آموزشي عشاير ساخته است كه هم‌اكنون مراحل مونتاژ آن سپري مي‌شود. مجله سروش شماره 1516 با او گفتگویی انجام داده است که متن گفتگو عینا تقدیم می شود. سوالات پرسشگر در میان 3ستاره قرار گرفته است.

چند روز پیش عید کریسمس بود. در میان اسناد و اطلاعاتی که از تعلیمات عشایر گردآوری کرده ام به نامه های جالبی برخوردم که بی مناسبت ندیدم در این روزهایی که چندان زیاد هم از اعیاد میلاد مسیح و کریسمس فاصله نگرفته ایم آنها را به معرض دید دوستان بگذرام. 2 نامه زیبا که هر چند با اهداف کاری و تسویه حساب های مالی نگاشته شده است اما در میان الفاظ، کلمات و جملات آن بوی خوش اخلاق، مرام و انسانیت نهفته است. این نامه ها توسط مستر هانسن امریکایی خطاب به شادروان نظامی رئیس دبیرستان عشایری نوشته شده است.

کسی می داند این عکس ها تصویر چه کسانی است و در حال حاضر کجا هستند و چه می کنند.

عامل نوشتن این مطلب نامه محبت آمیزی بود که از راهی دور و دراز به دستم رسید. نام و نشانی آن برایم غریب و ناآشنا بود. در مقابل واژه فرستنده نام شمس محمدی و در برابر نشانی شهر، بندر گز نوشته شده بود. لحظاتی طول کشید تا در ذهن محل بندر گز را روی نقشه ایران ترسیم کنم: شمال کشور. در حاشیه دریای مازندران. خطه سرسبز شمال. درست حدس زده بودم. نام و نشان بهمن بیگی به بندرگز هم رسیده بود. به انسانی فرهنگدوست به نام شمس محمدی. از مردم باوفای شمال. مردم گوشه ای از میهن که بهمن بیگی عنوان یکی از مطالب کتاب طلای شهامت را به نام آنان رقم زده است.از سرزمینی که استاد بهمن بیگی سه تن از آنان را آنچنان عزیز می دارد که با خط زیبای خویش در زیر عکس های آنها می نویسد: "اگر در پی وفا و عاطفه هستید بروید به شمال."

امروز پرسه زدم گذشته ها را وپرس وجو کردم بیقراری هایم را. خاطره های سر گردانم را سر وسامان بخشیدم. ریشه هایم در ایل ماند وشاخه هایم در شهر قد کشید ایلی بودم وشهری شدم دیروز عطر پونه ها وبابونه ها واویشن ها مستم می کرد وامروز دسته ای الاله وارکیده به گلدان خانه نشانده ام. دیروز پدرانم با زبان گلوله حرف می زدند و با ملودی نی لبک نجوا می کردند وکلاک چوپانی وسیله معاششان بود...و.... امروز برادرانم با سمفونی الفبا حق می ستانند درمان می کنند ...و...انسان می سازند. دیروز شانه های شلاق خورده مادرانم با قداست سپید وشلال مو ها استتار می شد....و....امروز... خواهرانم با زبان قلم سکوت مادران را فریاد می کشند . (برگرفته از وبلاگ ایلبانوilbanoo.blogfa.com نوشته شهناز عشایری- معلم عشایری بازنشسته)

بهمن بیگی در کتاب به اجاقت قسم داستانی دارد به نام کرامت. کرامت نام یکی از دانش آموزانش است که در منطقه ای به نام کرکان در دبستان عشایری قبیله ای لرزبان درس خوانده است. او در آزمون دومین دوره دبیرستان عشایری پذیرفته می شود. به دانشگاه راه پیدا می کند و مهندس می شود. داستان او از زبان بهمن بیگی شنیدنی و خواندنی ست. کرامت را همه می شناسیم. بهمن بیگی او را خیلی دوست داشت. او می نویسد: "کرامت قوم و خویش من نبود. نسبتی با من نداشت. برادر و فرزندم نبود ولی بیماری او در بیابان و دور از پزشک و درمان بیش از بیماری هر برادر و فرزندی عذابم می داد." خبر بیماری کرامت بهمن بیگی را به وحشت می اندازد. دو تن از پسرعموهایش را مامور می کند با تنها ماشین اداره به کرکان بروند و کرامت را برای مداوا به شیراز بیاورند. بهمن بیگی می نویسد: (اکنون مقاله کرامت عزیز را بخوانیم و لذت ببریم. )

حدود يك سال واندي است مشغول تاليف كتابي با عنوان "يادها و نام ها" هستم. در اين كتاب اسامي كساني كه محمد بهمن بيگي به عنوان مبدع و مبتكر آموزش عشاير ايران، به شكلهاي مختلف از آنها نام برده ، آورده مي شود. گفته هاي بهمن بيگي در مورد اين افراد و معرفي اجمالي بعضي از آنها توسط اينجانب در اين كتاب خواهد آمد. چاپ اين كتاب را انتشارات نويد شيراز تقبل نموده و اميدوارم تا پايان سال جاري راهي بازار نشر شود و به دست علاقه مندان برسد. براي كتابي با اين عنوان و محتوا نقصان به حساب مي آمد، نامي از كسي كه حدود دو دهه جانشين محمد بهمن بيگي بوده است ،ذكري به ميان نيامده باشد. آشنايان به آموزش عشاير به يقين ميدانند چه كسي را ميگويم. كوچك كريمي. (علي شجاعي – شيراز - تيرماه 90)

[.....]شیوایی نثر و روانی قلم وی نیز زبانزد خاص و عام است هر چند که خود بیم داشت که زیبایی کلام ، پیامی را که در دل برخی از این نوشته ها بود پنهان دارد . اما آنچه شاید تا حدی مکتوم مانده تلاشی است که محمد بهمن بیگی در رفع محرومیت از زن ایرانی و بلاخص زن عشایر نمود .[.....] این مطلب بدیع و زیبا را آقای سعید سالاری برایمان فرستاده است. حتما بخوانید.

با فریدون محمدی در زمستان سال 1387 آشنا شدم. در منزل استاد بهمن بیگی. قصیده ای طولانی را از حفظ برای استاد می خواند. ... دو سه بار دیگر او را در منزل استاد بهمن بیگی دیدم و متوجه شدم او مخترع یک وسیله استثنائی برای اکسیژن دهی به آب حوضچه پرورش ماهی خود است که در دامنه کوهی زیبا و در کنار چشمه ای دل انگیز در منطقه کوهمره سرخی بنا کرده است. اکنون او به افتخار بزرگی دست یافته است و در نخستین جشنواره نوآوری و فناوری خلیج فارس که در اوائل خردادماه 1390 در شیراز برگزار گردید مقام اول را کسب نمودند. این مطلب را به سفارش موکد بانو بی بی سکینه بهمن بیگی در کوچ لایب منتشر کردم تا دوستان مطلع و از آن خرسند شوند.... ویژه نامه جشنواره مذکور با فریدون مصاحبه ای انجام داده است و چگونگی اختراعش را پرسیده است. اکنون داستان اختراع او از زبان خودش را بخوانید و لذت ببرید

Mohammad Bahmanbeigi , the pioneer of education for nomadic communities in Iran died on 1st of May 2010 in Shiraz, Iran. Mohammad Bahmanbeigi , the pioneer of education for nomadic communities in Iran.